Івянец і Івянецкае графства

Панядзелак, 20.11.2017, 16:35

Вітаю Вас Гость | RSS | Галоўная | | Рэгістрацыя | Уваход

Главная » Гісторыя

Из истории деревни Петрово. Автор фото: Леонид БенедиктовичПо историческим меркам, деревня Петрово имеет совсем небольшой возраст, всего-то около двухсот лет. Основателем Петрово был Юзеф Плевако, который назвал фольварок (существовал до 1939 года) в честь своего младшего сына Петра. В первой половине XIX века в Петрово насчитывалось 15 домов, в фольварке занимались разведением скота и коней. После смерти Юзефа Плевако в 1834 году фольварок Петрово, а вместе с ним и фольварок Москалевщина, по наследству достались его сыну Петру Плевако. Петр был хозяином Петрово недолго. В начале 1840-х годов он подарил фольварок своей родной сестре Юзефе Гациской (до замужества Плевако), а сам переехал в фольварок Москалевщина (теперь деревня Родники). У Юзефы в браке с Александром Гациским родилось трое детей, две дочки (умерли в детском возрасте) и один сын Бронислав. Надгробный памятник Юзефе Гациской на кладбище в Ивенце. Автор фото: Марьян Плевако ... Чытаць далей »

Категория: Гісторыя | Просмотров: 873 | Добавил: ivenec_eu | Дата: 05.04.2014 | Комментарии (4)

Руіны вадзянога млына ў вёсцы Пералясанка. Аўтар фота: Алёна Арлоўская

З кнігі “Млын жыцця”, краязнаўца Генадзя РАВІНСКАГА

Шмат стагоддзяў назад людзі ў нашым краі навучыліся ператвараць кінетычную энергію вады ў механічную работу. Селячыся на берагах рэк, нашы продкі будавалі млыны, у якіх малолі зерне, рззалі дошкі, валілі сукно. Адносна раўнінная мясцовасць Валожыншчыны і суседніх з ім раёнаў не садзейнічала выкарыстанню энергіі ветру; ветраных млыноў было вельмі мала, затое вадзяных ставілі многа, асабліва на Іслачы і яе буйнейшым прытоку – рэчцы Волме. У нарысе і пойдзе размова пра вадзяныя млыны ў басейне Іслачы.

Гэта маляўнічая рэчка ў сваім верхнім і сярэднім цячэнні праразае Мінскае ўзвышша. Таму Іслач і яе прытокі хуткаплынныя, бурна разліваюцца ў час паводкі і падчас працяглых дажджоў, што садзейнічала будаўніцтву млыноў нават на ручаях, дзе рабіліся вялікія вадасховішчы, будаваліся добрыя плаціны і эканомна расходвалася вада.

Турбіны ў мінулым стагоддзі часта выкарыстоўваліся драўляныя, лопасцевыя, з невысокім каэфіцыентам карыснага дзеяння. У першай жа палове ХХ ... Чытаць далей »

Категория: Гісторыя | Просмотров: 761 | Добавил: ivenec_eu | Дата: 26.03.2014 | Комментарии (0)

Мемориал на месте расстрельного рва в урочище Пищуги. Автор фото: Vadim AkopyanИвенецкое гетто (10 ноября 1941 — 9 июня 1942) — еврейское гетто, место принудительного переселения евреев города Ивенец Минской области в процессе преследования и уничтожения евреев во время оккупации территории Белоруссии войсками нацистской Германии в период Второй мировой войны.

Оккупация Ивенца и создание гетто

Немцы оккупировали Ивенец на протяжении 3-х лет — с 25 июня 1941 года до 6 июля 1944 года. Многие евреи не хотели ни своевременно эвакуироваться, ни уходить затем в лес, потому что помнили по Первой мировой войне, что немцы вели себя без особой жестокости.

Уже летом 1941 года немцы, с целью контроля за выполнением своих приказов и организации принудительных работ, заставили евреев Ивенца организовать юденрат. Под страхом смерти евреям было приказано нашить на одежду шестиконечные звезды.

Местные полицаи постоянно избивали и грабили евреев. Их заставляли выполнять грязные и тяжелые работы, используя как ... Чытаць далей »
Категория: Гісторыя | Просмотров: 911 | Добавил: ivenec_eu | Дата: 24.03.2014 | Комментарии (0)

Деревня Покути на польской карте 1938 годаПочти в каждой деревне Воложинского района остались кровавые следы Второй мировой войны. Были убиты и замучены сотни жителей района. К сожалению, не обошла стороной это беда и семью Трацевских из деревни Покути.

Семья Адама и Виктории Трацевских была большая, у них родилось как минимум 10 детей из них 6 сыновей: Антон, Бронислав, Вацлав, Винцент, Оттон, Франтишек. Местные жители эту семью называли "хуторяне", так как дом, в котором они жили, находился не в самой деревне, а немного в стороне, возле леса. Когда началась война, уже взрослые сыновья пошли в партизаны. В 1943 году фашисты проводили крупномасштабную антипартизанскую карательную операцию "Герман", которая продолжалась с июля по октябрь. Кто-то сообщил нацистам, что семья Трацевских связана с партизанами. Тут же в Покути была направлена группа из четырех карателей (два немца и два белорусских полицая). Фашисты, окружив дом Трацевских, ворвались в него, схватили находящихся там Антона и Вацлава. Вывел ... Чытаць далей »

Категория: Гісторыя | Просмотров: 994 | Добавил: ivenec_eu | Дата: 13.03.2014 | Комментарии (0)

Малюнак скарыстаны ў якасці ілюстрацыі. Фота з сайта nibler.ru

З кнігі "Млын жыцця”, краязнаўца Генадзя РАВІНСКАГА

Памяці сям’і Ждановічаў з вёскі Пілюжына Івянецкага сельсавета.

Карнікі ішлі ланцугом. З закасанымі рукавамі, з аўтаматамі напагатове, з лютасцю ў вачах яны прачэсвалі густы хмызняк на ўскраіне векавой пушчы. Пасярод вялікай паляны палала сялянская хата. Чорны дым падымаўся клубамі ўверх. У ахопленым полымем хляве ў роспачы ржаў конь, надрыўна рыкала карова… Свяціла ліпеньскае сонца, цвілі лугавыя кветкі, руплівыя пчолы неслі ў вуллі сваю неацэнную ношу… ды падалі мёртвымі ў полымі пажару.

Не бачылі карнікі прыгажосці, пачварамі ўварваліся яны ў ціхі пушчанскі куток. Яны прагнулі забіваць. Прырода ж прагнула жыць. Вельмі хацела жыць і русавалосая, сінявокая жанчына, маці чатырох дзяцей. Трое старэйшых хаваліся разам з мужам. Яна ж з дзесяцімесячным Ясікам, які сваім плачам мог выдаць усю сям’ю, затаілася асобна, пад густой нізкарослай ялінай, сярод папараці, прыкрыўшыся травой і лапкамі.

Марудна цягнуцца хвілі ... Чытаць далей »

Категория: Гісторыя | Просмотров: 822 | Добавил: ivenec_eu | Дата: 06.03.2014 | Комментарии (0)

Міхал Клеафас Агінскі. Здымак з сайта jivebelarus.netМіхал Клеафас Агінскі - дыпламат, кампазітар, аўтар знакамітага палянэзу «Разьвітаньне з Радзімай».

Агінскі прыязджаў у Івянец у 1794 годзе, калі удзельнічаў у паўстанні пад кіраўніцтвам Тадэвуша Касцюшкі. Падчас паўстання Агінскі быў шэфам егерскага корпуса і камандуючым вальнымі войскамі.

15 чэрвеня 1794 года ў Івянцы Міхал Клеафас Агінскі звярнуўся з універсалам да жыхароў Мінскага ваяводства з наступнымі словамі:

Жыхары, якія нарадзіліся ў адной айчыне, але якія вымагальніцкім чынам суседніх дзяржаваў з чэрава маці сваёй вырваны, скіньце з сябе ганебнае гэтае ярмо, якое вас з непадуладных палякаў робіць няшчаснымі нявольнікамі тырана, вазьміце ў рукі вашыя зброю, якою продкі вашыя так умела маглі ўтаймоўваць ворагаў айчыны, далучайцеся з вашымі сіламі да сілаў вашых братоў, як і добрыя сэрцы вашыя сапраўды з імі злучаныя. Хай засаромеецца ад адзінай і згоднай сілы подлы тыран, штоперад вамі фанабэрыцца, які лічыць, што, прыгн ... Чытаць далей »

Категория: Гісторыя | Просмотров: 767 | Добавил: ivenec_eu | Дата: 01.03.2014 | Комментарии (0)

Род Плевако – владельцы имения МоскалевщинаРод Плевако жил в окрестностях Москалевщины (теперь деревня Родники) ещё в XVI веке - владея имением Малые Кривичи. С 1719 года они были собственниками имения Падневичи и Киевец. В дальнейшем Плевако владели местечком Ивенец (4 км от Москалевщины), а также имениями – Боровиковщина, Дьяковщина, Родевщина, Сивица.

Первым из Рода Плевако хозяином Москалевщины, начиная с 1810 года, был Юзеф Плевако. Кроме Москалевщины Юзефу принадлежали имения Боровиковщина, Петрово и Родевщина. После смерти Юзефа в 1834 году, Москалевщину унаследовал его сын Петр Плевако.

Петр Плевако в 1837 году женился на Мелании Неморшанской из Лошицы. В браке у них родились три дочки: Алина, Эльжбета, Софья. Памятник Петру ПлевакоВ дальнейшем дочки вышли замуж: старшая Алина за Яна Тукало, средняя Эльжбета за будущего генерал-лейтенанта Русской армии, известного геодезиста и картографа Эдварда Коверского, младшая Софья за офицера Черноморского флота в Крымской войне, будущего контр-ад ... Чытаць далей »
Категория: Гісторыя | Просмотров: 1272 | Добавил: ivenec_eu | Дата: 24.02.2014 | Комментарии (0)

Францысканскі знак на фасадзе базілікі Санта-Кроче (Фларэнцыя). Фота з сайта http://ru.wikipedia.org/wiki/Францысканцы Аб тым, што манахі-францысканцы былі ўладальнікамі вёскі Пакуці на працягу 128 гадоў (1704 – 1832), напісана вельмі мала. У гэтым артыкуле я паспрабую папоўніць гэты прабел.

Пачалося ўсё 27 студзеня 1702 года, калі па запрашэнні менскага стольніка Тэадора Ваньковіча гэты каталіцкі ордэн з'явіўся ў мястэчку Івянец (5 км ад Пакуцей). Тэадор ахвяраваў манахам надзел зямлі і буйную суму грошай, а таксама фальварак Пакуці.

Карыстацца фальваркам Пакуці манахі пачалі 19 лістапада 1704 года, калі ўступіў у сілу дакумент перадаўшы францысканцам права валодання фальваркам. Пры манахах-францысканцах у Пакуцкім фальварку займаліся ў асноўным сельскай гаспадаркай: выгадоўвалі лён і зерневыя культуры, разводзілі кароў, курэй, свінняў і авечак. Дзейнічала пякарня, карчма і дзве вадзяныя млыны. Для патрэб жыхароў на могілках была пабудаваная (не пазней 1830 ... Чытаць далей »
Категория: Гісторыя | Просмотров: 813 | Добавил: ivenec_eu | Дата: 22.02.2014 | Комментарии (0)

Аўтар артыкула: Галіна Сабалеўская.

ІВЯНЕЦКІЯ МЕСТАЧКОЎЦЫ

У 2012 годзе аднаму з добраўпарадкаваных і прывабных для турыстычных вандровак мястэчак – Івянцу споўнілася 620 гадоў.

Пасля Другой сусветнай вайны многія івянчане выехалі на пастаяннае месца жыхарства ў Польшчу. Там аказалася і сям’я Калікста Дамброўскага. Яго ўнукі, Моніка і Томаш Дамброўскія-Балеста, захоўваюць як рэліквію дакументы і фатаграфіі прадзеда Фабіяна Мартынавіча Лотыша і яго дзвюх дачок, дзеда Калікста Дамброўскага.

Фабіян Лотыш з сям’ёй пражываў у мястэчку Івянец па завулку Куйбышава. Меў сваю ганчарню. Да сённяшняга дня захаваўся яго дом з прыгожымі камінам і печкай. Камін выраблены з чорнай кафлі з раслінным арнаментам, печка – з узорчатай белай кафлі.

…Фабіян Мартынавіч, член Івянецкага хрысціянскага таварыства, вырашае расшырыць свае ўладанні і 26 снежня 1872 года атрымлівае дазвол ад таварыства на набыццё ў мяшчаніна Івана Крыштафа Мікуцкага новага драўлянага дома з прылягаючай да яго ... Чытаць далей »

Категория: Гісторыя | Просмотров: 673 | Добавил: ivenec_eu | Дата: 21.02.2014 | Комментарии (0)

Дом Дзяржынскіх у ІвянцыАўтар артыкула: Алег РАМАНОЎСКІ, краязнавец з Івянца.

Свінцова-чорная хмара згасіла месяц і зоркі. Цемра атуліла зямлю. Жахлівы пярун раскаціста пракаціўся над Івянцом. Асляпляльная бліскавіца на імгненне азарыла закратаванае акно. Абрынуўся шквальны лівень. Люцыя звыкла прытулілася да Казіміра, які спакойна стаяў і назіраў за разгулам стыхіі, напоўненай трывожнай небяспекай. Яны моўчкі асэнсоўвалі сітуацыю, у якой апынуліся.

Казімір быў годным сынам гэтага краю. Ён нарадзіўся ў 1875 годзе ў маёнтку Азямблова (зараз Дзяржынава) у сям’і апалячанай беларускай шляхты Дзяржынскіх герба Суліма. Бацька Эдмунд Іосіфавіч скончыў матэматычны факультэт Санкт-Пецярбургскага універсітэта, маці Алена Ігнатаўна паходзіла з роду Янушэўскіх герба Дубрава з фальварка Іоды ля Вільні. Грымоты суцішыліся і толькі рэхам адгукаліся дзесьці над Налібоцкай пушчай. Дождж супакоіўся. Поўня зноў запоўніла нябёсы святлом, зазіхацелі зоркі. У памяці Казіміра ажылі шчаслівыя часы дзяцінства, вучоба ў Першай Віленскай гімназіі, студэнцкія гады ў Вышэйшым політэхнічным інстытуце ў горадзе Карлсруэ, што ў Аўстрыі. Тут ён сустрэўся з Люцыяй Сцыаці – аўстрыйскай немкай, ... Чытаць далей »
Категория: Гісторыя | Просмотров: 656 | Добавил: ivenec_eu | Дата: 18.02.2014 | Комментарии (0)

« 1 2 3 4 5 »

Падзяліцца

Спадабаўся сайт? Распавядзіце сябрам!

Спампаваць

Часопіс "Dziedzictwo Kresowe" № 10 (VI.2017)

Спампаваць бясплатна часопіс Dziedzictwo Kresowe
Спампаваць у PDF фармаце


Часопіс “Спадчына Крэсаў” № 6 (VI.2015, рэд. VII.2017)

Спампаваць бясплатна часопіс Спадчына Крэсаў
Спампаваць у PDF фармаце

Падтрымка

Сайт ivenec.eu працуе пры падтрымцы

Герб Роду Плевакаў
Таварыства Роду Плевакаў

Пошук

Статыстыка

Статыстыка сайта ivenec.eu

Анлайн усяго: 1
Гасцей: 1
Карыстачоў: 0


Рейтинг сайтов